UZ

Ontarioda uy ijarasi

Kvartirani qanday topish, shartnomani imzolashdan oldin nimani tekshirish va ijarachi sifatidagi huquqlaringiz. Bajarganlaringizni belgilang — belgilar shu brauzerda saqlanadi.

Uy qidirish

Ijara haqi odatda eng katta oylik xarajat, narxlar esa shaharlar va tumanlar orasida juda farq qiladi.

Ijara haqi daromadingizning taxminan uchdan biri boʻlishiga harakat qiling. Narxga nima kirishini soʻrang: isitish, elektr (hydro), suv, internet, avtoturargoh. Qaror qilishdan oldin ishga yoki oʻqishga yoʻl qancha vaqt olishini va yaqinda transport, doʻkon va maktab bor-yoʻqligini koʻring.

Bilish foydali: Umumiy kvartiradagi xona yoki yertoʻla kvartirasi (basement) Kanadada daromad va tarix toʻplaguningizcha boshlash uchun keng tarqalgan variant.

Uy egalari koʻpincha kredit tekshiruvi, tavsiyalar va daromad tasdigʻini soʻraydi. Yangi kelganlarda odatda bular hali boʻlmaydi.

Qisqa toʻplam tayyorlang: ish taklifi yoki maosh varaqalari, jamgʻarmani koʻrsatuvchi bank koʻchirmalari, avvalgi uy egalari yoki ish beruvchilardan tavsiyalar (chet eldan boʻlsa ham) va hujjatingiz nusxasi. Kredit tarixini darhol qura boshlang: Kanada kredit kartasini oching va har oy toʻliq toʻlang.

Bilish foydali: Uy egasi kelib chiqqan mamlakatingiz, fuqaroligingiz, oilaviy holatingiz yoki ijtimoiy yordam olayotganingiz sababli rad eta olmaydi — bu Ontario Inson huquqlari kodeksi bilan himoyalangan.

Soxta eʼlonlar yangi kelganlarga moʻljallangan: arzon narx, chiroyli rasmlar va chet elda boʻlgani uchun kvartirani koʻrsata olmaydigan “uy egasi”.

Pul toʻlashdan oldin uyni shaxsan (yoki jonli videoqoʻngʻiroq orqali) koʻring. Tanimagan odamga hech qachon sovgʻa kartalari, kriptovalyuta yoki pul oʻtkazmasi orqali pul yubormang. U odam haqiqatan ham uy egasi yoki boshqaruvchisi ekaniga ishonch hosil qiling va har bir toʻlov uchun kvitansiya oling.

Bilish foydali: Taklif ishonib boʻlmaydigan darajada yaxshi boʻlsa, ehtimol bu firibgarlik. Firibgarlik haqida Canadian Anti-Fraud Centre-ga xabar bering.

Ijara shartnomasi

Ontarioda turar joy ijarasi shartnomalarining aksariyati davlatning Standard Lease blankasida tuzilishi kerak. Unda sizning va uy egasining huquqlari oddiy tilda tushuntirilgan.

Imzolashdan oldin shartnomani toʻliq oʻqing: ijara summasi, toʻlov kuni, nima kirishi, shartnoma muddati, hayvonlar va chekish boʻyicha qoidalar. Imzolangan nusxani saqlang. Uy egasi standart blankadan foydalanmagan boʻlsa, uni yozma ravishda talab qilishingiz mumkin.

Bilish foydali: Shartnomaning qonunni buzadigan bandlari (masalan, “bolalarsiz” yoki “mehmonlarsiz”) imzolagan boʻlsangiz ham kuchga ega emas.

Ontario uy egasi oladigan depozitlarni cheklaydi.

Uy egasi bir oylik ijara haqidan oshmaydigan depozit soʻrashi mumkin va u faqat oxirgi oy hisobiga oʻtadi. Unga har yili sizning foydangizga foiz hisoblanishi kerak. Kalitlar uchun qaytariladigan garov ham ruxsat etilgan. Zarar uchun garov va hayvon garovi taqiqlangan, sizni kelajak sanali cheklar (post-dated cheques) berishga majburlay olmaydi.

Bilish foydali: Koʻchib kirishdan oldin uyni koʻzdan kechiring va barcha shikastlarni sanasi bilan suratga yoki videoga oling.

Uy egasining sugʻurtasi sizning buyumlaringizni va, masalan, kvartirangizdan oqqan suv qoʻshnini bosib ketsa, sizning javobgarligingizni qoplamaydi.

Ijarachi sugʻurtasi (tenant insurance) odatda oyiga taxminan $20–40 turadi va koʻp uy egalari uni talab qiladi. Koʻchib kirishdan oldin qaysi xizmatlar sizning nomingizga rasmiylashtirilishini — elektr, gaz, internet — aniqlang va hammasi birinchi kundan ishlashi uchun hisoblarni oching.

Ijaradagi uyda yashash

Ijarachilarning aksariyati uchun Ontario har yili ijara haqi qancha oshishi mumkinligiga chegara belgilaydi.

Ijara haqini 12 oyda faqat bir marta oshirish mumkin va uy egasi sizni kamida 90 kun oldin yozma ogohlantirishi shart. 2027-yil uchun chegara — 1,9%. U 2018-yil 15-noyabrdan keyin birinchi marta yashalgan kvartiralarning aksariyatiga taalluqli emas, lekin “12 oyda bir marta” va “90 kun oldin” qoidalari u yerda ham amal qiladi.

Uy egasi uyni yaroqli holatda saqlashi shart va isitish, santexnika hamda oʻzi bergan texnika uchun javobgar — koʻchib kirganda nosozlikdan xabardor boʻlsangiz ham.

Muammolar haqida yozma (pochta yoki xabar orqali) xabar bering va nusxalarini saqlang. Uy egasi kvartiraga faqat 24 soat oldin yozma ogohlantirib, soat 8:00 dan 20:00 gacha kira oladi, favqulodda holatlar yoki sizning roziligingiz bundan mustasno.

Sizni faqat Landlord and Tenant Board (LTB) koʻchirib yuborishi mumkin. Uy egasi oʻzboshimchalik bilan qulfni almashtira yoki buyumlaringizni chiqarib tashlay olmaydi.

Ijarani tugatish haqida bildirishnoma olgan boʻlsangiz, faqat shu sababli koʻchishga majbur emassiz: uy egasi LTB ga murojaat qilishi kerak, siz esa tinglovga kelishingiz mumkin. Oldindan mahalliy yuridik klinikadan (community legal clinic) yoki 211 raqamiga qoʻngʻiroq qilib bepul yordam oling.

Bilish foydali: Oʻzingiz koʻchib ketsangiz, odatda uy egasini 60 kun oldin yozma ogohlantirishingiz kerak.

Kanadada yashaydigan yoki koʻchib kelmoqchi boʻlgan tanishingiz bormi? Unga havolani yuboring.

Bu qoʻllanma qisqa sharh, yuridik maslahat emas. Qoidalar va summalar oʻzgaradi — har bir qadam ostidagi rasmiy sahifalarni albatta tekshiring. Maʼlumot 2026-yil oktyabrida tekshirilgan.

Yaxshilashni taklif qilish yoki xato haqida xabar berish

Nimani qoʻshish yoki tuzatish kerakligini yozing. Biz har bir xabarni oʻqiymiz.

Parollar va hujjat raqamlarini yozmang. Maxfiylik